Có những ngày, một buổi trao đổi của đội ngũ TIDO bắt đầu bằng giao diện ứng dụng nhưng lại kết thúc ở một câu hỏi rất khác: quyết định này tạo thêm giá trị cho ai?
Một nút bấm có thể giúp người mua thao tác nhanh hơn, nhưng có khiến thông tin trở nên khó hiểu hơn không? Một chương trình tương tác có thể tạo hứng thú, nhưng người dùng đã nhìn rõ cách tham gia và quyền lợi của mình chưa? Một chính sách có thể thuận tiện cho nền tảng, nhưng nhà bán hàng sẽ phải gánh thêm phần việc nào?
Những câu hỏi như vậy làm công việc chậm lại đôi chút. Đổi lại, chúng giúp TIDO không đi quá nhanh theo một hướng mà sau này phải quay về sửa từ gốc. Với chúng tôi, văn hóa doanh nghiệp TIDO không bắt đầu từ những câu chữ treo trên tường. Nó bắt đầu từ cách một lựa chọn được đưa ra khi không có phương án nào hoàn hảo.
1. Văn hóa không nằm trong một bản tuyên ngôn
Một công ty có thể viết rất hay về sự minh bạch, nhưng văn hóa chỉ xuất hiện khi đội ngũ dám nói rằng một tính năng chưa đủ rõ để đưa ra thị trường. Một công ty có thể nhắc nhiều đến khách hàng, nhưng điều đó chỉ có ý nghĩa khi trải nghiệm sau giao dịch vẫn được coi trọng như lúc thu hút người dùng mới.
TIDO đang xây một nền tảng thương mại điện tử. Phía sau một giao dịch không chỉ có người mua và người bán. Còn có đội ngũ công nghệ, vận hành, chăm sóc khách hàng, thanh toán, logistics, đối tác và nhà sáng tạo nội dung. Nếu mỗi bộ phận chỉ tối ưu phần việc của mình, toàn bộ hành trình rất dễ bị đứt đoạn.
Vì vậy, văn hóa mà TIDO theo đuổi phải giúp mọi người nhìn thấy bức tranh lớn hơn vị trí của mình. Một quyết định tốt không phải là quyết định giúp một bộ phận hoàn thành chỉ tiêu nhanh nhất. Đó là quyết định giữ được sự cân bằng giữa trải nghiệm, hiệu quả, trách nhiệm và khả năng phát triển lâu dài.
2. Năm giá trị cốt lõi được đưa vào công việc hằng ngày
TIDO xác định năm giá trị cốt lõi: lấy con người làm trung tâm, minh bạch, đổi mới, đồng hành và phụng sự. Chúng tôi không coi đây là năm khẩu hiệu tách rời. Trong thực tế, chúng thường xuất hiện cùng lúc trong một quyết định.
Đọc thêm: Tầm nhìn, sứ mệnh và giá trị cốt lõi của TIDO
2.1. Lấy con người làm trung tâm: bắt đầu từ người sẽ sử dụng
Đằng sau mỗi tài khoản là một con người thật. Người mua có thể đang vội, chưa quen công nghệ hoặc lo lắng về nguồn gốc sản phẩm. Người bán có thể đang tự vận hành một đội ngũ nhỏ, vừa quản lý tồn kho vừa xử lý đơn. Nhân sự nội bộ cũng có giới hạn về thời gian, năng lượng và nguồn lực.
Lấy con người làm trung tâm không có nghĩa là chiều theo mọi yêu cầu. Nó có nghĩa là hiểu tác động thật của một quyết định trước khi chọn cách triển khai. Khi thiết kế trải nghiệm, TIDO cố gắng nhìn cả phần thuận lợi lẫn những thời điểm người dùng gặp lỗi, đổi ý, cần hỗ trợ hoặc muốn khiếu nại. Một sản phẩm chỉ dễ dùng trong tình huống lý tưởng thì chưa thật sự dễ dùng.
Xem thêm: TIDO xây trải nghiệm người dùng như thế nào?
2.2. Minh bạch: làm rõ điều người khác có quyền được biết
Trong thương mại điện tử, niềm tin có thể bị mất bởi một chi tiết rất nhỏ: giá hiển thị khác với giá thanh toán, điều kiện chương trình nằm ở nơi khó thấy, trạng thái đơn hàng không rõ hoặc trách nhiệm giữa nền tảng và nhà bán bị đẩy qua lại.
TIDO coi minh bạch là một nguyên tắc thiết kế và vận hành. Thông tin quan trọng cần được viết bằng ngôn ngữ dễ hiểu. Quy trình cần có điểm chịu trách nhiệm. Các cơ chế tương tác, ưu đãi hay tích lũy giá trị phải có quy tắc rõ ràng trước khi người dùng tham gia. Bên trong doanh nghiệp, minh bạch còn là quyền được nêu vấn đề sớm, thay vì im lặng để giữ cho kế hoạch trông đẹp.
2.3. Đổi mới: không làm khác chỉ để được gọi là khác
TIDO theo đuổi Interactive Commerce, Shoppertainment và những trải nghiệm mua sắm có tính tương tác. Nhưng đổi mới không được đo bằng số lượng ý tưởng được đưa vào ứng dụng.
Có những ý tưởng nghe rất hấp dẫn trong phòng họp nhưng khi đặt vào hành trình thực tế lại làm người dùng mất tập trung. Có những tính năng tạo ra nhiều lượt chạm nhưng không làm giao dịch tốt hơn. Vì vậy, đổi mới tại TIDO phải trả lời được ba câu hỏi: vấn đề nào đang được giải quyết, trải nghiệm có rõ hơn không và giá trị có được tạo ra bền vững không?
Biết bỏ một ý tưởng chưa phù hợp cũng là một phần của đổi mới.
2.4. Đồng hành: nhìn sự phát triển của các bên như một bài toán chung
Một marketplace không thể khỏe nếu nhà bán hàng liên tục bị bào mòn lợi nhuận, người mua thiếu niềm tin hoặc đối tác chỉ được xem như một đầu việc thuê ngoài. TIDO muốn xây mối quan hệ theo hướng cùng giải quyết vấn đề, từ khâu chuẩn bị gian hàng, chuẩn hóa nội dung sản phẩm đến vận hành chiến dịch và chăm sóc sau bán.
Đồng hành cũng áp dụng trong nội bộ. Khi một lỗi phát sinh, câu hỏi đầu tiên không nên là “phần này thuộc về ai?” mà là “làm thế nào để khách hàng được giải quyết trước, rồi hệ thống được sửa sau?”.
Trách nhiệm rõ ràng không đồng nghĩa với dựng ranh giới giữa các bộ phận.
Đọc thêm: Những bài toán khó nhất khi xây một sàn TMĐT từ con số 0
2.5. Phụng sự: để tăng trưởng tạo ra tác động tích cực
TIDO được xây dựng với triết lý “Vị nhân sinh” và sứ mệnh hướng đến một Việt Nam thịnh vượng. Điều đó không chỉ nằm ở các hoạt động cộng đồng. Nó còn nằm trong cách nền tảng lựa chọn tạo ra giá trị cho người tiêu dùng Việt, người bán Việt, đối tác và đội ngũ đang cùng xây doanh nghiệp.
Phụng sự không đối lập với hiệu quả kinh doanh. Một doanh nghiệp chỉ có thể tạo tác động lâu dài khi vận hành khỏe mạnh. Nhưng khi đứng trước nhiều cách tạo doanh thu, TIDO muốn ưu tiên những cách không làm suy yếu niềm tin hoặc đẩy chi phí bất hợp lý sang một bên khác trong hệ sinh thái.
3. Văn hóa của một công ty đang xây từ con số 0
Ở giai đoạn đầu, rất nhiều việc chưa có tiền lệ. Quy trình có thể phải viết lại sau một lần thử. Một màn hình đã hoàn thiện có thể quay về thiết kế vì phát hiện thêm tình huống vận hành. Một kế hoạch ra mắt có thể cần điều chỉnh khi yêu cầu pháp lý hoặc tiêu chuẩn nhà bán chưa sẵn sàng.
Đọc thêm: Từ ý tưởng đến thiết kế: TIDO xây trải nghiệm người dùng như thế nào?
Văn hóa phù hợp với giai đoạn này không phải là “làm thật nhanh bằng mọi giá”. TIDO cần một đội ngũ có thể đi nhanh nhưng vẫn kiểm tra hướng đi; dám phản biện nhưng không biến tranh luận thành đối đầu; chủ động nhận trách nhiệm nhưng không che giấu rủi ro để bảo vệ thành tích cá nhân.
Chúng tôi trân trọng những người có thể nói ba câu tưởng như rất bình thường:
- “Tôi chưa biết, nhưng tôi sẽ tìm hiểu.”
- “Phần này đang có rủi ro, chúng ta cần nhìn lại.”
- “Cách cũ không còn phù hợp, hãy thử một phương án tốt hơn.” Đó là những câu giúp một công ty non trẻ trưởng thành.
4. Văn hóa sẽ được kiểm chứng khi TIDO lớn lên
Văn hóa ở một đội ngũ nhỏ thường dựa nhiều vào sự gần gũi. Thử thách thật sự xuất hiện khi số lượng nhân sự tăng, các bộ phận chuyên môn hóa và áp lực doanh thu lớn hơn. Khi đó, những gì không được chuyển thành nguyên tắc, quy trình và cách đo lường sẽ rất dễ phai nhạt.
TIDO vì vậy không chỉ muốn kể về giá trị cốt lõi. Chúng tôi cần đưa chúng vào tiêu chí tuyển dụng, cách đánh giá hiệu quả, quy trình ra quyết định, cách xử lý khiếu nại và cách lựa chọn đối tác. Nếu nói minh bạch nhưng cơ chế chương trình khó hiểu, văn hóa đã thất bại. Nếu nói đồng hành nhưng nhà bán không tìm được người hỗ trợ khi có vấn đề, văn hóa cũng chưa đi vào thực tế.
5. Kết luận: văn hóa là cách TIDO chọn xây đường dài
Sản phẩm có thể thay đổi. Mô hình tương tác sẽ tiếp tục được thử nghiệm. Quy trình vận hành sẽ còn được điều chỉnh nhiều lần. Nhưng có một điều TIDO muốn giữ ổn định: mỗi quyết định phải hướng tới việc tạo ra nhiều giá trị hơn cho con người tham gia vào hệ sinh thái.
Văn hóa doanh nghiệp TIDO, vì thế, không phải một bức tranh đã hoàn thành. Nó là cách đội ngũ làm việc với nhau hôm nay để công ty ngày mai không trở thành một điều khác với lý do ban đầu mà mình đã bắt đầu.
